Ingezonden brief

Een angstaanjagend scenario: ‘Gejaagd door de wind’ ‘The return of Don Quichotte’

Karin | 8 juni 2019

Toen ik vanmorgen met de hond ging wandelen naar onze prachtige uiterwaarden waaide het opvallend hard met stevige windvlagen. De hond moet uit en ik hou van wandelen, maar met zulk weer blijf ik eigenlijk liever binnen. Wind beangstigt me. Als ik langs een hoge boom loop en ik hoor het aanzwellende geluid van de wind in die boom, dan slaat de angst om mijn hart en de wind giert bij wijze van spreken ook in mijn keel. Onderweg kwam ik op mijn route 2 dames tegen. Beiden sprak ik aan met de opmerking: “Wat een verschrikkelijke wind, hè?”. Beide dames zeiden dat zij het juist heel fijn vonden: “lekker uitwaaien: heerlijk!” Of je last hebt van een invloed uit je omgeving is duidelijk zeer subjectief en per persoon verschillend.

Ik heb dus een onverklaarbare angst voor wind, dat heb ik mijn hele leven al. Een van de vele voordelen van mijn verhuizing naar deze plek van het land is dan ook dat het hier relatief veel minder waait dan in het Westen. Ik woonde mijn hele leven in Utrecht. Daar staat de mooie, 113 meter hoge Domtoren. Bij een klein zuchtje wind, waai je op het Domplein al uit je hemd… Blijkbaar wordt, door de contouren van de omliggende bebouwing in combinatie met de hoogte van de toren, de wind rond de Dom versterkt. Natuurkundigen kunnen dat misschien verklaren. Maar tijdens de bouw van de toren in de 14e eeuw hadden ze daar nog geen kaas van gegeten. Een groot deel van de Domkerk is bij een hevige storm in 1674 al een keer weggewaaid… Ik vertoon me in ieder geval liever niet op het Domplein wanneer het waait. Maar ook tegenwoordig worden in de bouw van hoge gebouwen nog wel eens fouten gemaakt in berekeningen en geen rekening gehouden met onverwachte windkrachten. Ik werkte 12 jaar in de Uithof in Utrecht en in de loop van die jaren daar werden er steeds meer hogere gebouwen neergezet. Ik koos mijn aanfiets-route zo uit dat ik bij harde wind niet langs bepaalde gebouwen hoefde te fietsen… Bij die gebouwen interfereerden blijkbaar ook de windkrachten en was de turbulentie erg groot.

De ene persoon heeft dus kortom andere gevoeligheden dan de ander. Dat heeft te maken met de ontwikkeling van je lichamelijk systeem en met name met de hoedanigheid van je zenuwstelsel. Hoe dat precies werkt is nog grotendeels onbekend, maar iedereen weet dat mensen verschillende gevoeligheden hebben: de 1 is gevoelig voor geuren, de ander voor hard, hoog, of juist laag geluid en een volgende weer voor fel licht. Mensen hebben ook heel verschillende angsten, de 1 voor spinnen en een ander voor muizen of wind…

Maar duidelijk moge zijn dat prikkels uit de omgeving de beleving van mensen beïnvloeden en dat dat positieve, maar ook negatieve effecten kan hebben.

Twee weken geleden hoorden wij toevallig van iemand dat er plannen waren voor de aanleg van windmolens aan de overkant van de Dorpenweg. Ik was verbaasd, want ik had daar nog totaal niets van gehoord. We hoorden toen ook dat er een protestgroep was opgestaan en dat er informatiebijeenkomsten waren gepland.

Op dat moment was ik nog niet geschokt. Ik deelde de publieke opinie dat windenergie relatief duurzaam is en was ook in de veronderstelling dat het niet schadelijk is…

Informatie avonden

Wij gingen betrekkelijk onbevangen naar de infoavond in ‘Onder d’n Plag’. Maar daar ben ik me kapot geschrokken!! De 9 molens zouden maar liefst 240 meter hoog worden! Ze willen ze zo hoog maken, omdat er inderdaad niet genoeg wind staat in onze streek. Hoe krom kun je het bedenken! En hoe beangstigend gaan die megalomaan grote windmolens wel niet worden… Ik heb me laten vertellen dat de toren in Haren 160 meter hoog is en die zie je al in de wijde omtrek. Daar moet je dan nog eens 2 ‘Maas-bakenbomen’ bovenop zetten en dan kan je je wellicht een beetje voorstellen hoe hoog die dingen worden en hoe ver ze met hun draaiende wieken zichtbaar zullen zijn. En die toren in Haren staat ten minste stil! Die arme mensen in Haren krijgen aan de andere kant van hun dorp ook nog eens een aantal molens op hun dak… Dat is helemaal een horror-scenario!

De plannen zijn al ver ontwikkeld. De initiatiefnemers (Renewable Factory) waren al 2 en een half jaar bezig om dit gebied te kiezen, de boeren te bepraten en ‘om te kopen’… en ondertussen was de omgeving er niet in gekend. Er stonden een aantal welvarende jonge mannen met informatieborden. Zij hadden duidelijk een cursus gedaan om goed om te gaan met kritische vragen en argumenten. De man die ik maandagavond sprak (Marc van der Pluym), liet al onze bezorgde vragen van zich afglijden en verschuilde zich achter wettelijke normen en politiek. Ongerust geworden ging ik ook naar de 2e avond in Berghem. Daar heb ik een tijd gesproken met Paul Sjoerds. Bij hem had ik niet het idee dat ik tegen een muur praatte, maar ook hij deed erg zijn best om niet geraakt te worden door onze verontruste vragen en opmerkingen. Wij zouden ons moeten opofferen voor het algemeen belang. En al die schadelijk effecten zouden wel meevallen. Zo’n informatie avond is gewoon iets wat het bedrijf moet doen. Dit kunnen ze weer in hun projectplan afvinken. Ze hebben in onze polder nu stevig voeten in aarde en willen met oogkleppen voor doordenderen.

Tunnelvisie

Het is eigenlijk ook logisch dat deze initiatiefnemers niet open (willen) staan voor andere, kritische  geluiden. Als je een bakker bent die al jaren lang onbedoeld een giftig ingrediënt in zijn gebak-specialiteit bleek te stoppen, wil hij dat liever ook niet horen. Als je windmolens bouwt en verkoopt, ben je daar op gefocust en krijg je vaak geen tijd om je te verdiepen in randverschijnselen. Dat is een bekend verschijnsel bij alle ondernemingen en specialisaties: tunnelvisie. Je bent zo vol van wat je doet en er helemaal door in beslag genomen. En vooral als er dan ook hele mooie kanten aan je werkzaamheden zitten, waarvan je denkt dat ze goed zijn voor het algemeen belang, ben je geneigd alleen maar te zien wat er zich in jouw tunnel bevindt. Open staan voor kritische geluiden en alternatieve betere mogelijkheden wordt minder mogelijk. Je kunt het ook ‘afstompen’ noemen. In deze maatschappij raakt iedereen steeds meer gespecialiseerd. Dat merk je goed als met je oude ouders mee gaat naar een ziekenhuis. Ze worden doorgestuurd naar specialisten die steeds dieper in het minder functioneren van b.v. het hart duiken. Maar dat het slecht functioneren van het hart ook wel eens kan liggen aan heel andere onderdelen van het lichaam, dat kunnen zij niet in hun gespecialiseerde behandeling betrekken. En dat er ook nog heel andere benaderingen en oplossingen voor het probleem zouden kunnen zijn, daar zullen ze niet snel mee komen… Eventueel word je geïrriteerd doorgestuurd naar een andere specialist, waar je dan maar je heil moet zoeken. En dat ze met hun aanpak misschien wel medicijnen voorschrijven met ernstige en schadelijke bijwerkingen, daar willen ze vanuit hun tunnelvisie al helemaal niets van weten… En dan is het ook nog zo dat wij allemaal heel hard moeten werken en veel willen verdienen, dus gewoon geen tijd hebben om ons in andere zaken dan ons specialisme te verdiepen…

Bijna alle deskundigen zitten dan ook in hun tunnel gevangen, omdat ze niet de tijd hebben om zich in ‘bijzaken’ te verdiepen en omdat ze simpelweg veel geïnvesteerd hebben in – en geld verdienen met – hun specialiteit of verdienmodel. Het is bijna onmogelijk om in deze gestresste maatschappij, waarin je continu bestookt wordt met informatie via allerlei soorten gewenste en ongewenste media een ‘open mind’ te houden en ruimte te hebben voor verdieping buiten je dagelijkse werk.

Zijn windmolens werkelijk duurzaam?

Ook de mannen van ‘Renewable Factory’ worden beperkt door hun tunnelvisie. Mijn ongerustheid werd juist aangewakkerd door de houding van deze mannen. Gelikte jongens met een verdienmodel. En zij hebben nu juist ‘de wind mee’… Immers de politiek wordt door klimaatakkoorden gedwongen om duurzame energie te stimuleren. Gemeenten worden daar mee opgezadeld en er wordt paniekvoetbal gespeeld. Al tientallen jaren is bekend dat we met z’n allen teveel energie verbruiken en onze leefomgeving vergiftigen en vervuilen. Nooit is dat een speerpunt van politieke ingrepen geweest. Er wordt alleen maar bezuinigd op onderzoek naar werkelijk duurzame en innovatieve maatregelen. In dit huidige politieke ‘paniek-klimaat’ worden ondoordacht ‘zwarte pieten’ gegeven aan dieselauto’s en houtkachels en er wordt geïnvesteerd in heel Nederland volleggen met zonnepanelen en windmolens, terwijl de opslag van de energie die daarbij wordt opgewekt nog helemaal niet mogelijk is. Bedrijven die geld verdienen met de verkoop van zonnepanelen en windmolens schieten als paddenstoelen uit de grond, er worden subsidies verstrekt en er is een volkomen verkeerd beeld van de zogenaamde duurzaamheid van deze technieken…

In 2015 verscheen al het volgende artikel in de NRC: ‘Windmolens sparen geen brandstof, stop bouw ervan’

Hoe kan het dat aan dit soort artikelen wordt voorbij gegaan? Omdat het inderdaad paniekvoetbal is en er weinig inhoudelijke verdieping en strategisch denken ingezet kan worden. Je zou ook kunnen zeggen: “Windmolens draaien op subsidie en niet op wind” en er zijn “wolven in schaapskleren” die daar in een verdienmodel een slaatje uit slaan. Want zo gaat dat nou eenmaal in onze vermarkte maatschappij, waar geld verdienen en status en stemmen binnenhalen voor je partij, belangrijker zijn dan welzijn en gezondheid. En waar alles een wedstrijd moet zijn… met slogans als “Wij willen de duurzaamste gemeente van Brabant of van Nederland of van Europa zijn!” Alles draait om schone schijn en politieke wedstrijdjes en de burgers hebben niets in te brengen.

Over gezondheid gesproken… Noodgedwongen – door er in mijn directe woonomgeving mee geconfronteerd te worden – ben ik me gaan verdiepen in de effecten van windmolens.

Gezondheidsrisico’s?

Vanuit mijn eigen achtergrond, ervaring en expertise weet ik dat prikkels uit de omgeving, in welke vorm dan ook, ons zenuwstelsel beïnvloeden… Dat kan positief of negatief zijn. Ik ben bioloog en heb 12 jaar in neurowetenschappelijk onderzoek gewerkt, daarnaast ben ik opgeleid en werkzaam als BSM-deJong therapeut. Dat is een therapie waarbij ik vooral kinderen met leer-, gedrags- en ontwikkelingsproblemen kan helpen. Deze therapie berust in de basis op het feit dat de ontwikkeling van ons zenuwstelsel gestuurd en gestimuleerd wordt door prikkels uit de omgeving en uit bewegingen. In die zin weet ik dus als geen ander dat trillingen uit de omgeving invloed kunnen hebben op de werking van ons zenuwstelsel. Klanktherapie, acupunctuur en energetische geneeskunde zijn bijvoorbeeld ook op dit soort verschijnselen gebaseerd. Hoe die beïnvloeding precies werkt en hoe het kan dat deze therapieën zo goed kunnen helpen, dat is heel moeilijk puur feitelijk te verklaren. Maar dat ze kunnen werken wordt keer op keer gezien. Bovendien is het zo dat het menselijk lichaam en vooral het zenuwstelsel duizelingwekkend ingewikkeld in elkaar zit. De complexiteit en flexibiliteit van het leven is enorm. Wetenschappers hebben al heel veel ontdekt, en de resultaten van die onderzoeken proberen wij te vertalen in praktische toepassingen om mensen beter te maken of om hun gezondheid preventief te verbeteren cq te verdedigen. De processen zijn echter zo buitengewoon complex en flexibel dat het volgens mij ook in de toekomst niet mogelijk zal zijn alles wetenschappelijk te bewijzen en te verklaren… (die onmogelijkheid wordt nog versterkt door de bezuinigingen op en de vermarkting van het wetenschappelijk onderzoek).

Het is daarom ook schokkend dat de mannen van ‘Renewable Factory’ glashard beweren dat de invloed van de door hun windmolens uitgezonden laag frequente trillingen niet groot is. Bewijzen daarvoor hebben ze immers niet. Zij durfden ook te beweren dat wij als omwonenden maar zouden moeten bewijzen dat die trillingen schadelijk zijn… want zo werkt dat nu eenmaal met normeringen, wetgeving, beleid en politiek in Nederland. Willens en wetens zadelen zij ons op met mogelijk ziekmakende windmolens en wij moeten maar bewijzen dat het onze gezondheid kan schaden… En ik weet dat dat niet kan…

Ik heb bijvoorbeeld gewerkt aan onderzoek naar de schadelijkheid van metalen nano-deeltjes op cellen. Ik ben maanden bezig geweest met een pilot-experiment in het onderzoek van de opname van particles van 1 soort metaal in 3 verschillende groottes in 1 type cel. In de Elektronen Microscoop hebben we 1x gezien dat het kleinste deeltje van de 3 onderzochte soorten in de long-epitheelcellen lijkt op te hopen en dat die cellen de deeltjes niet kunnen uitscheiden, wat dus zeer schadelijk is. Tientallen jaren onderzoek zijn dan nog nodig om te bewijzen dat dit type nano-deeltjes schadelijk zijn voor meerdere celtypen en dan pas zouden voorzichtig normen gesteld kunnen worden. In de tussentijd kunnen fabrikanten van deodoranten rustig doorgaan met het toevoegen van deze potentieel schadelijke deeltjes aan hun producten en worden mensen er dus onbewust door belast met alle gezondheidsrisico’s van dien.

Ik weet dus uit de praktijk hoe het gaat met onderzoek en normeringen… Logisch dat de schadelijke effecten van nog ongrijpbaarder materie als straling helemaal moeilijk in kaart te brengen zijn. Bijzonder dat in ons huidige maatschappelijke systeem de mannen van ‘Renewable Factory’ de bewijslast hiervan bij ons mogen leggen. En dat zij ten koste van ons hun zakken mogen vullen. Van een bezwaard geweten hebben zij kennelijk (nog) geen last.

Het mag duidelijk zijn dat ik vanuit mijn kennis en inzicht dan ook zeer verontrust ben over deze gang van zaken en met name over de gevolgen van de continue blootstelling aan laag frequente trillingen die blijkbaar opgewekt kunnen worden door windmolens.

De frequenties van deze trillingen zijn lager dan die van geluid en dus voor veel mensen wellicht niet hoorbaar. Daarbij geldt ook weer dat de ene persoon gevoeliger is voor deze frequenties dan de ander. Maar ook al hoor je ze niet, ze dringen wel door in je lichamelijk systeem en kunnen daar grote negatieve effecten hebben. Voor de ene persoon zullen die effecten dus schadelijker zijn dan voor de ander, maar voor niemand is het goed. Bovendien is de belasting continu omdat de molens bij onze huizen staan: dus dag en nacht worden we belast. Het is heel anders als ze langs de snelweg, ver van bebouwing staan. Bij een korte blik op internet vond ik al allerlei artikelen over mensen en dieren die gezondheidsproblemen kregen in de nabijheid van windmolens. Nu weet ik wel dat er op internet ook heel veel dingen staan die niet waar kunnen zijn. Maar de veelheid aan publicaties en het keer op keer in de doofpot verdwijnen ervan, baart mij grote zorgen.

Hier een voorbeeld van zo’n artikel: “Windmolens maken wel degelijk ziek”

En dat is misschien nog maar het topje van de ijsberg… Uit al die artikelen blijkt dat er in de buurt van windmolens effecten optreden die gevolg kunnen zijn van beïnvloeding van het zenuwstelsel.

Elke prikkel uit de omgeving wordt door cellen en ook zenuwcellen waargenomen en roept een reactieproces op: het zenuwstelsel wordt daardoor getriggerd om zich aan te passen. Daardoor kunnen b.v. haarcellen in het slakkenhuis van ons gehoororgaan anders gaan werken, gaan compenseren, overbelast raken en beschadigen. Structuren als ons evenwichtsorgaan en ons gehoororgaan worden continu en verkeerd belast waardoor schade ontstaat: hoofdpijn, tinnitus, slapeloosheid, … Deze effecten kunnen allemaal ontstaan en zijn afhankelijk van de zwakte/sterkte van het in die persoon ontwikkelde systeem en zullen dus bij elk individu anders zijn.

In dit artikel staat ook dat er veel meer onderzoek nodig is naar de bijwerkingen van energieopwekking door windmolens… Maar wij kunnen daar nu niet tientallen jaren op wachten. Onze woningen en leefbaarheid wordt nu door ‘Renewable Factory’ bedreigd. Wij moeten nu onszelf hiertegen beschermen en ingrijpen anders zal de continue blootstelling met alle mogelijk effecten van dien een feit zijn. En als ze er eenmaal staan, kost het te veel om ze weer weg te halen en dat zullen die mensen die ten koste van alles alleen maar geld willen verdienen, zeker niet doen.

En dan zijn er ook nog andere zaken die uitgezocht zouden moeten worden: Hoe zit het met de opgewekte elektromagnetisch velden en de schadelijkheid daarvan? En met de wind interferentie: 9 stuks 240 meter hoge molens, ook nog vlakbij de geplande 6 molens aan de andere kant van Haren… Gaat dat elkaar versterken?

Alternatieven

Het lijkt me dat we hiervoor deskundigen moeten raadplegen… Ook kunnen we alternatieve mogelijkheden uitdragen voor inzet van onze omgeving ten behoeve van een gezond milieu. Een collega van mij van de Radboud Universiteit kwam bijvoorbeeld met de suggestie: gebruik maken van de stroom van de Maas in smalle beddingen. Of in plaats van deze stenen, veel te hoge (mogelijk ziekmakende) monsters, mooie bomen en maasheggen aanplanten. Dat lijkt mij een prachtig alternatief en ècht groen project, dat direct leidt tot CO2 reductie, zonder schadelijke bijwerkingen: Ga in deze lege polder bomen planten, die CO2 weg vangen en omzetten in O2… in plaats van gedrochten neerzetten die het zenuwstelsel van mensen beschadigen, via opgewekte stralingen met zeer uiteenlopende frequenties (waaronder geluid en licht, maar ook onhoor- en onzichtbare golven) in hoge, continue blootstellingen. Geef boeren subsidie op het aanplanten van heggen en bomen in plaats van ze omkopen met een gouden handdruk met een plan dat niet echt duurzaam is. Die bomen geven koeien de schaduw die ze nodig hebben en helpen mee vocht vast te houden en dat is hard nodig, nu de zomers steeds droger lijken te worden. Bovendien heeft het zien van groene diversiteit in de omgeving een positief effect op ons welzijn. En ik heb gehoord dat dit gebied in bestemmingsplannen, in het verleden juist aangemerkt was als vogel beschermgebied. Daar passen naar mijn idee windmolens zeker niet bij, bomen wel. Op Technische Universiteiten wordt hard gewerkt aan alternatieve energie opslag methoden, zoals wat laatst in het nieuws kwam: een ijzeroxide project van de TU/e, waar brouwerij Bavaria in meewerkt. Dat soort oplossingen kunnen voor de lange termijn wel zoden aan de dijk zetten!

Een ding staat buiten kijf: op de informatie van de mannen van ‘Renewable Factory’ moeten we zeker niet vertrouwen… Het is na deze 2 informatie avonden overduidelijk dat hun informatie op zijn zachtst gezegd, gekleurd, eenzijdig en verhullend is. Echte gelikte verkooppraatjes vanuit een verdienmodel en tunnelvisie.

Laten we ons samen beraden en in actie komen om onze leefomgeving duurzaam gezond te houden! Samen zorgen voor een mooi en gezond scenario waar iedereen profijt van heeft.