Column | Wanneer is genoeg genoeg?

Joost Ardts | 12 juni 2019Stel je voor dat de gemeente Oss in gesprek met de gemeente Den Bosch spreekt over de door de provincie opgelegde doelstelling om in 2050 energieneutraal te zijn. En stel je voor dat de ene partij de andere partij vraagt meer voor z’n rekening te nemen. En stel je voor dat de andere partij daar mee instemt met als consequentie dat deze gemeente ten kostte van zijn eigen inwoners overlast veroorzaakt, waardedaling van onroerend goed en blootstelling aan gezondheidsrisico’s. Dat kun je je vast moeilijk voorstellen. Toch heeft het er alle schijn van als je kijkt naar de overcapaciteit wanneer alle plannen door de gemeente Oss mogelijk worden gemaakt.Het gemiddelde huishouden in Nederland verbruikt jaarlijks 3.500 kWh elektriciteit (en 1.500 m3 gas) en in 2030, wanneer Nederland volledig gasloos moet zijn, zal het 7.000 kWh per huishouden zijn. De 39.505 huishoudens in de gemeente Oss hebben dus een elektriciteitsbehoefte van 276 miljoen kWh per jaar. Een windreus van 240 meter levert op land ruim 12 miljoen kWh per jaar aan elektriciteit. Kortom, 23 windmolens zijn voldoende voor de elektriciteitsbehoefte van alle inwoners van de gemeente Oss. Zou alles doorgaan dan leveren de geplande windreuzen, 5 bij Haren, 3 bij Heesch, 9 in de kom Ravenstein-Deursen-Dennenburg-Haren- Berghem en 60 bij Lith- Oss-Den Bosch, 924 miljoen kWh op. Er ontstaat dus een forse overcapaciteit van pakweg 624 miljoen kWh. Genoeg voor meer dan 90.000 extra huishoudens. Voor wie is die overcapaciteit bedoeld? Of anders gesteld: als 23 windmolens voldoende zijn, waarom wordt er dan aangestuurd op een gigantisch aantal dat alle vrije ruimte in de gemeente Oss opslokt?Ook de gemeente Den Bosch moet aan dezelfde doelstelling voldoen en moet daarvoor ongeveer 500 miljoen kWh per jaar zien op te wekken. Voor een gemeente met een totale oppervlakte van 11.807 hectare, 72.077 huishoudens en een gemiddelde adresdichtheid van 1.963 adressen per km2, is dat ongetwijfeld lastiger dan voor Oss (17.093 hectare, 39.705 huishoudens, 1.367 adressen per km2). Den Bosch heeft immers veel minder grondgebied, veel meer inwoners met als gevolg een hogere adresdichtheid dan Oss. Den Bosch zal het dus veel moeilijker hebben. Wellicht zelfs zo moeilijk dat hulp van de buurtgemeente zeer welkom zou zijn.In alle eerlijkheid, of er echt sprake is van een koehandel tussen Oss en Den Bosch is mij niet bekend. Wel is het vreemd dat de gemeente Oss actief aanstuurt op een overcapaciteit. Zelfs zodanig dat de gemeente Den Bosch daar met gemak van mee kan profiteren. En hier wringt nu juist de schoen. Den Bosch groeit harder dan Oss (van 1995 tot 2018 59% groei versus 45% in Oss), kiest dus actief voor opslokken van de vrije ruimte voor woningbouw, daarmee het probleem van de duurzame energieopwekking op eigen grondgebied vergrotend. Eigenlijk ontstaat dus de vraag of het fair is om in de gemeente Oss meer windmolens te plaatsen dan voor de energievoorziening van de eigen inwoners nodig is.Stel dat u mag kiezen: 23 molens en behoud van vrije ruimte door afzien van Stijbeemden en minder bij Lith- Oss-Den Bosch of alle vrije ruimte vol zetten zodat een andere gemeente ook kan meeprofiteren. Wat zou uw keuze dan zijn?